© Emy Elleboog
De industrie in Europa staat onder grote druk. In de Antwerpse haven haken bedrijven af en worden geplande investeringen in groene technologie geannuleerd of verplaatst naar landen als China. “Het overeind houden van deze sector is een van de allergrootste uitdagingen van deze regering. De industrie vraagt niet om de klimaatdoelstellingen van 2050 te laten varen, maar wel om een herbalancering tussen ecologie en economie”, zegt Diependaele, die pleit voor meer realistische tussenstappen in de weg naar klimaatneutraliteit.
Een structurele verankering van steun
Wat begon als een bescheiden pilootproject van 70 miljoen euro voor elektrische boilers en warmtepompen, wordt nu structureel verankerd. Het budget wordt bovendien aanzienlijk verhoogd, tot een programma dat 2 miljard ondersteuning biedt aan de industrie – de grootste ondersteuning ooit in Vlaanderen.
Concreet heeft de Vlaamse Regering beslist om een investeringsbudget van 100 miljoen euro in 2028 en 200 miljoen euro in 2029 uit te trekken, dat 10 jaar wordt verdergezet.
Innovatieve financiering via transitiecontracten
Het vrijgemaakte bedrag van 2 miljard euro zal worden ingezet via een vernieuwend systeem van ‘transitiecontracten’. Dit is volgens Diependaele geen klassieke eenmalige subsidie, maar een vorm van ondersteuning en garantiestelling.
“Waar de overheid voorheen vooral bijdroeg aan de bouw van installaties, helpt zij nu ook bij de operationele exploitatiekosten over een periode van maximaal tien jaar”, legt Diependaele uit.
De transitiecontracten zullen werken via een veilingsysteem. “Bedrijven geven aan hoeveel CO₂-reductie zij kunnen realiseren tegen welke prijs, waardoor de meest efficiënte projecten de steun krijgen.”
Bovendien fungeert het systeem als een soort garantiestelling. “Als een technologie door bijvoorbeeld dalende energieprijzen rendabel wordt, hoeft de overheid niet meer bij te passen”, legt Diependaele uit.
De roep om Europese actie
Hoewel Vlaanderen zelf diep in de buidel tast, benadrukt Diependaele dat dit probleem niet enkel op regionaal niveau opgelost kan worden. Hij richt zijn pijlen ook op de Europese Commissie, die dringend de concrete overstap moet maken van een 'Green Deal' naar een 'Clean Industrial Deal'.
De minister-president pleit voor een meer realistische aanpak met haalbare tussenstappen. Een concreet voorbeeld hiervan is de erkenning van blauwe waterstof (waterstof uit aardgas waarbij de CO₂ wordt afgevangen) als noodzakelijke brug naar volledig groene waterstof.
Diependaele blikt hiermee ook vooruit op de Europese Industrietop in Antwerpen op 11 februari. “De Europese Commissie draagt hierbij een verpletterende verantwoordelijkheid. Ook daar is het nu hoog tijd om over te gaan tot daden, en het nemen van de juiste acties”, besluit hij.
